Chilijski merlot - Carménère 23 czerwca 2022
Historia carménère to historia wzlotów i upadków. Kiedyś niemal otarł się o całkowite zapomnienie i wyginięcie. Swój dalszy żywot i dzisiejszą popularność zawdzięcza chilijskim winiarzom, którzy przez ponad 100 lat nawet nie wiedzieli, że wina, które produkują, powstają właśnie z carménère (sic!).
Co to za szczep?
Carménère to czerwony szczep winny, z którego obecnie produkuje się zarówno wina jednoodmianowe, jak i używa się go do produkcji ciekawych kupaży. Chociaż wywodzi się z francuskiego Bordeaux, to uważany jest dzisiaj za flagowy szczep Chile.
Jak wymawiamy słowo carménère?
Carménère wymawiamy karmener. Nazwa pochodzi od francuskiego słowa carmin – karmazynowy. Jest to nawiązanie do szkarłatnej barwy liści krzewu carménère, której nabierają jesienią, tuż przed opadnięciem.
Skąd pochodzi carménère?
Jak już wspomniałem, szczep pochodzi z francuskiego Bordeaux i ma co najmniej kilkaset lat. Teoria głosi, że carménère przyszedł z Półwyspu Iberyjskiego, skąd dzięki Rzymianom zawędrował do Włoch, a później do Bordeaux zwanego wtedy Biturica.
Teoria ta opierana jest na zapiskach Pliniusza Starszego, który opisał bardzo podobny szczep do carménère, a który nazywał właśnie Biturica (notabene dzisiaj ten opis przypisuje się też do kilku innych szczepów).
Uprawy carménère w Bordeaux trwały do 19 wieku, kiedy to mszyca zwana filokserą uczyniła spustoszenie w europejskich winnicach.
Ponieważ odmiana już wcześniej nie miała dobrej prasy u francuskich winiarzy — była dosyć ciężka w uprawie, potrzebowała sporo słońca (którego w Bordeaux nie było zawsze wystarczającej ilości), była podatna na choroby, w tym colure i łatwo przejrzewała, to postanowili oni — po uporaniu się z filokserą — nie odnawiać jej upraw. Została ona zastąpiona przez szczepy takie jak cabernet franc, cabernet sauvignon czy merlot.
Byłby to właściwie koniec carménère, gdyby sadzonki nie zostały przewiezione do Nowego Świata, w tym między innymi do Chile.
To właśnie w tym kraju Południowej Ameryki obecnie są największe uprawy na świecie – ok. 22 000 ha.
Z samą bytnością szczepu w Chile wiąże się ciekawa i zabawna historia. Otóż od 1850 roku do 1994 roku, czyli przez prawie 150 lat, chilijscy winiarze uprawiali carménère, będąc święcie przekonanymi, że jest to merlot.
Dopiero w 1994 roku, francuski enolog Jean Bourisquot przeprowadził badania DNA, które jednoznacznie stwierdziły, że to, co uprawiają i sprzedają chilijczycy jako merlot, jest w rzeczywistości szczepem carménère. 10 lat zajęło winiarzom ustalenie, które z uprawianych krzewów to które.
Gdzie uprawa się carménère?
Jak już wiecie, największe uprawy posiada Chile – można powiedzieć, że jest to ich szczep narodowy. carménère czuje się tam bardzo dobrze – jest tam dużo ciepła i mało opadów, a dzięki Andom, kraj jest dobrze odizolowany od pozostałej części kontynentu, co miało niebagatelny wpływ na to, że do Chile filoksera nigdy nie dotarła (wpływ na to miały też oczywiście dobre praktyki fitosanitarne i dosyć późny rozwój winiarstwa w tym kraju).
Najwięcej carménère sadzi się w Colchagua Valley, Ropel Valley i Maipo Province.
Poza Chile odmiana jest obecna także we Włoszech – w tym kraju ten szczep również przez pewien czas był mylony z innym szczepem – w tym wypadku cabernet franc.
Małe uprawy znajdziemy także we Francji (Medoc, Paulliac), Nowej Zelandii, Kalifornii czy Chinach (nazwany tam jest cabernet gernischt).
Jak smakuje carménère?
To, co jest charakterystyczne dla carménère to wysoki poziom pirazyn. Jak wiecie z artykułu o cabernet sauvignon (przeczytać możecie tutaj), pirazyny odpowiedzialne są za smak zielonej papryki, którego w tym szczepie może być całkiem sporo. Innymi ważnymi aromatami są te zielonego pieprzy czy kakao.
Z owoców znajdziemy nuty wiśni, śliwek czy czereśni. Kolor wina to ciemna czerwień. W ustach średnia kwasowość i nieco szorstkie taniny.
Do czego podawać carménère?
Carménère jako klasyczne czerwone wino sprawdzi się do wielu potraw. Na pewno będzie smacznym dodatkiem do pizzy czy makaronów, ale także to delikatniejszych czerwonych mięs, czy drobiu.
Gdzie kupić carménère?
W ofercie naszego sklepu znajdziecie doskonałe jednoodmianowe carménère prosto z Maipo Valley w Chile — Ventisquero Grey Carménère Maipo Valley. Jest to wino tworzone z ręcznie zbieranych, wyselekcjonowanych gron. Dominują tu aromaty jeżyn, pieprzu i czekolady.
Carménère sprawdza się także w kupażach z cabernet sauvignon, czego przykładem jest Cien y Cerro Carménère – pełne aromatów śliwek, wiśni i czarnych porzeczek.
Tyle ode mnie. Dziękuję Wam za wspólną przygodę z tym chilijskim flagowcem i do zobaczenia następnym razem!
