Brandy, winiak, wypalanka – co to jest?

 

Brandy, zwane też winiak to rodzaj destylowanego napoju alkoholowego produkowanego z winogron lub innych owoców. Jest to napój o wysokiej zawartości alkoholu, zwykle pomiędzy 35 a 60 procentami objętościowymi. 

 

Brandy może być spożywana samodzielnie jako napój degustacyjny, używana jako składnik koktajli lub wykorzystywana w kuchni do przygotowania sosów lub deserów. 

 

Skąd nazwa brandy?

 

Chociaż mogłoby się wydawać, że brandy to na pewno pomysł Anglików, to prawda jest nieco inna.

 

Nazwa „brandy” pochodzi od holenderskiego słowa brandewijn, które dosłownie oznacza destylowane wino. Pierwotnie termin ten odnosił się do destylowanego wina, które było produkowane w Holandii w XVI wieku. Później nazwa ta stała się używana do opisywania destylowanych napojów alkoholowych pochodzących z różnych owoców, nie tylko z winogron.

 

Holandia odegrała istotną rolę w rozwoju techniki destylacji, a holenderscy kupcy i żeglarze propagowali produkcję i handel destylowanymi napojami na całym świecie. Słowo brandewijn zostało przyjęte w innych językach, w tym angielskim, jako brandy.

 

Warto również wspomnieć, że termin „brandy” obecnie odnosi się głównie do destylowanych napojów alkoholowych pochodzących z winogron, natomiast dla innych destylatów owocowych często stosuje się nazwy specyficzne dla danego regionu, np. calvados dla destylatu z jabłek czy śliwowica dla destylatu ze śliwek.

 

 

 

Brandy – jak powstaje?

 

 

Proces produkcji brandy zaczyna się od fermentacji soku owocowego, który następnie poddawany jest destylacji. Destylacja polega na podgrzewaniu płynu w celu oddzielenia alkoholu od innych składników. Brandies często dojrzewają w dębowych beczkach przez pewien czas, co nadaje im charakterystyczny smak i aromat. Proces ten nazywany jest starzeniem lub leżakowaniem. 

 

 

Jakie są rodzaje brandy?

 

Istnieje wiele rodzajów brandy, które różnią się zarówno stylem produkcji, jak i regionem pochodzenia. Oto kilka głównych rodzajów brandy:

 

    1.  Cognac – jest rodzajem brandy produkowanym w regionie Cognac we Francji. Charakteryzuje się starannym procesem produkcji, starzeniem w dębowych beczkach i ściśle określonymi przepisami. Wyróżnia się różnymi klasami jakości, takimi jak VS (Very Special), VSOP (Very Superior Old Pale) i XO (Extra Old).

 

    2.  Armagnac -Armagnac to rodzaj brandy produkowany w regionie Gaskonia we Francji. Jest to jeden z najstarszych destylowanych napojów alkoholowych na świecie. Armagnac ma zróżnicowany profil smakowy i często jest bardziej rustykalny i złożony niż Cognac.

 

    3.  Hiszpańska brandy (Brandy de Jerez) – zwana również Brandy de Jerez, produkowana jest w regionie Jerez de la Frontera w Hiszpanii. Jest destylowana z winogron i często starzona w dębowych beczkach, które wcześniej zawierały sherry. Jest znana ze swojego bogatego i intensywnego smaku.

 

 Poza Francją i Hiszpanią, brandy jest produkowana w wielu innych krajach na świecie. Na przykład, w Stanach Zjednoczonych popularne są marki brandy, takie jak Korbel, producent brandy z Kalifornii. Istnieją również brandies z różnych regionów Grecji, Włoch, RPA i innych krajów.

 

Warto zauważyć, że w różnych krajach istnieją różne przepisy i normy dotyczące produkcji brandy, co może wpływać na charakterystykę i nazewnictwo różnych rodzajów brandy.

 

System klasyfikacji brandy

 

Brandy tak jak wino ma swoją klasyfikację jakościową. System klasyfikacji brandy opiera się na różnych kategoriach i oznaczeniach, które odzwierciedlają wiek, jakość i styl danego napoju. Poniżej ogólny system klasyfikacji brandy, który może się różnić w zależności od kraju i regionu:

 

 

    1.  VS (Very Special) lub Three Star: Najmłodsza klasa brandy, która musi być leżakowana przez co najmniej 2 lata w dębowych beczkach.

 

    2.  VSOP (Very Superior Old Pale) lub Reserve: Brandies tej klasy muszą być leżakowane przez co najmniej 4 lata, z czego co najmniej 2 lata w dębowych beczkach.

 

    3.  XO (Extra Old) lub Napoléon: Najwyższa klasa brandy, która musi być leżakowana przez co najmniej 6 lat, z czego co najmniej 2 lata w dębowych beczkach. W niektórych przypadkach czas leżakowania XO może być znacznie dłuższy.

 

Należy zauważyć, że powyższe oznaczenia są typowe dla brandy Cognac i Armagnac. Inne regiony mogą mieć swoje własne systemy klasyfikacji i oznaczenia.

Ponadto, niektóre marki brandy mogą stosować oznaczenia wieku, takie jak 10, 15, 20 lub 30 lat, które wskazują czas leżakowania w dębowych beczkach.

 

Brandy – gdzie kupić?

 

W naszej ofercie niedawno pojawiły się doskonałe brandy hiszpańskie – Veragua Solera Reserva Brandy De Jerez

jak i klasyczne koniaki z Francji – Koniak Frapin V.S. 1270. Jestem pewny, że docenią je zarówno osoby już zaznajomione z brandy jak i zupełni nowicjusze. Te butelki to również doskonały elegancki prezent.

Dzieje wina na przestrzeni wieków – czasy średniowiecza

 

W ostatnim wpisie (dostępnym tutaj) rozpoczęliśmy naszą podróż śladami wina od pierwszych tropów z terenów dzisiejszej Gruzji, a kończąc na jego roli w Imperium Rzymskim.

 

Wraz z upadkiem Imperium, nastąpił kres dotychczasowej popularności wina. Chociaż nadal było produkowane prawie wszędzie, to podupadły stare szlaki handlowe, winnice, a przede wszystkim skończył się dotychczasowy ogromny popyt na wino.

 

Tym, co uratowało wino i pomogło w odrodzeniu jego znaczenia była religia chrześcijańska.

 

Początki chrześcijaństwa 

 

Wino odgrywa bardzo ważną rolę w religii chrześcijańskiej. Sam Jezus Chrystus, czyniąc Cud w Kanie Galilejskiej, zamienia podczas wesela wodę w wino.

 

Jednak najważniejszym z punktu widzenia zarówno liturgii jak i późniejszego odrodzenia znaczenia wina zdarzeniem, jest Ostatnia Wieczerza i ustanowienie Eucharystii.

 

 

Wino – krew Chrystusa

 

 

To podczas tamtego spotkania Jezus ustanawia chleb swoim ciałem, a wino swoją krwią. Od tamtej pory wyznawcy Chrystusa na pamięć jego śmierci spożywają je podczas Eucharystii.

 

Ten zwyczaj właśnie miał niebagatelny wpływ na historię wina. Ponieważ picie wina (obok spożywania hostii) do 1400 roku było nieodłącznym elementem sprawowania Komunii Świętej, potrzebne były jego znaczne ilości w postaci wina mszalnego.

 

 

Klasztory otoczone winoroślami

 

Uprawami na ten cel (i nie tylko) zajęli się mnisi, którzy na terach przyklasztornych zaczęli masowo sadzić winorośle. Przodowały w tym głównie zakony benedyktynów i cystersów.

 

Główne areały upraw znajdowały się wtedy nie gdzie indziej, a we Francji. Najsławniejszymi i istniejącymi do dziś winnicami były te znajdujące się w Burgundii: opactwo Cluny (benedyktyni) oraz opactwo w Citeaux czy Clos de Vougeot (cystersi).

 

Ciekawostką jest, że rola wina w chrześcijaństwie urosła aż do tego stopnia, że na jednym z synodów, zostało ono uchwalone jednym z 5 żywiołów – obok ognia, wody, powietrza i metalu.

 

 

Wino – oznaka bogactwa i sponsor wojen

 

Oprócz roli liturgicznej wino było spożywane również przy okazji uczt, na cześć zwycięstw czy jako składnik lekarstw.

 

Mieszane było również z wodą, aby zapobiec zatruciom – zwyczaj znany już ze starożytności.

 

Posiadanie winiarni nabrało też znaczenia jako oznaka statusu i bogactwa. Każdy zamek czy pałac posiadał swoją własną winiarnię, a wyprodukowane wino nie było tylko na użytek własny, ale także na handel.

 

Sprzedaż wina stała się bardzo intratnym biznesem, przez co zostały nakładane na nie co raz to nowsze podatki, które finansowały wojny, w tym sławną wojnę stuletnią. (1337-1453)

 

 

Pierwsze winne regulacje

 

W nieco późniejszym średniowieczu, miały miejsce też pierwsze urzędowe regulacje dotyczące wina.

Miały one miejsce we Francji i w Niemczech, a dotyczyły szlachetnych szczepów Pinot Noir i Rieslinga.

 

W 1375 roku książę Burgundii Filip II Śmiały nakazał zastąpienie wszystkich odmian Gamay odmianą Pinot Noir (więcej o Pinot Noir tutaj).

 

Skutki tej decyzji sprzed prawie 700 lat widzimy do dzisiaj – głównym szczepem Burgundii jest właśnie Pinot.

 

W sąsiednich Niemczech za sprawą księcia biskupa Trewiru Klemensa Wacława Wettyna i jego decyzji z 1787 roku jedyną odmianą, jaka mogła być uprawiana na tamtejszych ziemiach, był Riesling.

 

 

Ekspansja wina do Nowego Świata

 

Wraz ze schyłkiem średniowiecza nadeszła epoka wielkich odkryć geograficznych. Wino zawędrowało wraz z człowiekiem na nowe tereny i tam zaczęło pisać kolejne karty swojej historii. O dalszych dziejach wina opowiem w następnej części.

 

Gruzja — kolebka winiarstwa

 

Historia wina niewątpliwie od tysiąca lat przeplata się z historią człowieka. Jego nazwę zawdzięczamy prawdopodobnie starożytnym Rzymianom, którzy z łaciny nazywali je vinum. Na tę nazwę możemy się natknąć w pracach, między innymi, Pliniusza Starszego.

 

Samo wino jest jednak dużo starsze. Najnowsze znaleziska pozwalają nam stwierdzić, że jego kolebką są tereny dzisiejszej Gruzji, a konkretnie obszar południowego Kaukazu. Prace archeologiczne na tym terenie pozwoliły odkryć pozostałości budowli w kształcie okręgu, a w ich obrębie pozostałości dużych glinianych amfor ozdobionych wizerunkiem winogron.

 

W jednym z takich dzbanów znaleziono pozostałości kwasu winowego, co ma być dowodem na obecność w nich co najmniej soku z winogron. Ponadto, znaleziono wiele pestek winogron, których podłużny kształt wskazuje na to, że pochodzą z winorośli przeznaczonych do produkcji wina.

 

Same amfory i zwyczaj zakopywania ich w ziemi, gdzie ulegały fermentacji, jest kultywowany do dzisiaj. W kwerwi, bo tak się nazywają te naczynia, przygotowuje swoje wina wielu gruzińskich producentów. Jeśli chcecie wiedzieć, jak smakowały starożytne wina, to koniecznie spróbujcie właśnie tych z kwerwi.

 

Starożytna Grecja – rozwój kultu wina

 

Następnym przystankiem omawiając historię wina, jest starożytna Grecja. To stąd wino rozlało się na całą Europę, głównie za sprawą Rzymian, którzy zaadaptowali zwyczaj uprawy winorośli i tworzenia z niego wina od Greków.

 

Starożytni Grecy, uważali wino za napój bogów. Kojarzony był głównie z bogiem wina i zabawy – Dionizosem. Zgodnie z legendą, Dionizos miał być porwany przez etruskich piratów w drodze do Italii. Pokazał on jednak swoją boską naturę, sadząc na maszcie winorośl i zamieniając piratów w delfiny.

 

W Grecji wiele świąt poświęconych było właśnie kultowi boga wina i zabawy. Jednym z takich świąt były obchody Dionizji Wielkich, podczas których składano mu ofiary, odbywały się liczne konkursy teatralne i uroczyście spożywane było wino. Zwycięstwa na wojnie również świętowane były spożywaniem trunku z winogron.

 

Samo picie wina było traktowane bardzo poważnie, w formie rytuału. Niegodnym było spożywanie nierozcieńczonego wodą wina, a pierwszy kontakt z tym alkoholem mieszkańcy mieli już z samego rana, kiedy to podczas śniadania maczali w nim chleb. Ciekawostką jest, że wino spożywać mogli tylko mężczyźni, ale dotyczyło to tylko uroczystości i przebywania w domach. W tawernach nie było takich ograniczeń.

 

Wino było tam traktowane również jako główne lekarstwo. Sam Hipokrates, ojciec medycyny, uważał, że jest ono najlepszym sposobem na wszelkie choroby. Wynikało to z jego teorii, jakoby wszystkie problemy zdrowotne wynikały ze złego samopoczucia, smutku. Najlepsze na smutki było wino, które rozweselało człowieka i przywracało mu harmonię. Zastrzegał jednak, że wino należy pić z umiarem.

 

 Imperium Rzymskie – rozkwit winiarstwa w Europie

 

Jak już wspomniałem, zwyczaj picia wina przeniósł się później z Grecji do Rzymu. Tam Dionizos został zamieniony na boga Bachusa, a Dionizje Wielkie na Bachanalia. Kontynuowane były wszelkie zwyczaje związane ze spożywaniem – opijanie zwycięstw, udanych interesów czy przy oddawaniu czci bogom.

 

Rzymianom zawdzięczamy rozlanie winikultury na obszar niemal całej Europy. Podczas ich ekspansji na nowe tereny, rzymskie legiony zakładały nowe obozy wojskowe zwane wtedy castra.

 

Na terenie tychże obozów rzymianie często przebywali po kilkanaście lat. Wiele z takich obozów przekształciło się później w ogromne miasta, znane do dzisiaj – Londyn, Paryż czy Wiedeń.

 

Z powodu potrzeby długiego przebywania na ich terenie, rzymianie rozpoczęli uprawy winorośli. Było ono używane nie tylko w celach rekreacyjnych. W tamtych czasach, ale także we wcześniejszych i wieki po nich, wino było rozcieńczane z wodą, aby uniknąć wielu zatruć i chorób.

 

Wina z obozów były również wysyłane do Rzymu i to w ogromnych ilościach. Rocznie, z głównego ośrodka handlu morskiego – Kadyksu, było wysyłane do stolicy około 520 milionów litrów wina!

 

Również za czasów Imperium Rzymskiego, wino staje się ważnym elementem religii chrześcijańskiej. Użyte podczas Ostatniej Wieczerzy wino, staje się elementem komunii świętej, krwią Chrystusa. Fakt ten będzie miał niebagatelny wpływ na odrodzenie i dalszy rozwój winiarstwa w średniowieczu, które po upadku Cesarstwa, na długie lata straciło na znaczeniu.

 

Dalszy ciąg dziejów wina w następnej części.

 

Kto wynalazł wino? Czyli 4 interesujące fakty na temat wina

 

Wino to wyjątkowy trunek, który uważany jest za elegancki alkohol dopełniający zarówno ważne chwile, jak i zwykłe towarzyskie spotkanie. Wino doskonale komponuje się z potrawami, ale też sprawdza się do picia solo. Większość osób kojarzy wino z wieloma gatunkami oraz rodzajami. Wybór jest duży, a wino możemy dostosować doskonale do danej okazji, pory roku czy spożywanej potrawy. Za winem kryje się wiele ciekawostek oraz faktów, które sprawią, że trunek ten wyda Ci się jeszcze bardziej interesujący. Poznaj 4 ciekawostki na temat wina. Zapraszam do lektury!

 

Kiedy powstało wino?

 

Okazuje się, że historia tego trunku jest bardzo odległa. Początki wina szacuje się na 8000-4000 lat p.n.e. Szczątki naczyń do przechowywania wina znaleziono na terenach dzisiejszej Gruzji. Warto wspomnieć tutaj, że wino zostało wynalezione wcześniej niż koło.  W naszym kraju najstarsze ślady uprawy winorośli zostały odnalezione w Małopolsce i liczą ponad 1000 lat. 

 

{products_47,30,164,182}

 

Państwo z największą konsumpcją wina

 

Okazuje się, że to Watykan! Mieszkańcy tego Państwa wypijają rocznie ponad 60 litrów wina na głowę. Warto porównać tu wynik polaków. Statystyczny Polak wypija w trakcie roku tylko 2 litry wina. W pierwszej trójce Państw z największą średnią konsumpcją wina na jednego mieszkańca znalazły się jeszcze Andora oraz Luksemburg.

 

Najstarsza butelka na świecie

 

Najstarsza butelka wina na świecie pochodzi z 350 roku i od ponad wieku stanowi eksponat w jednym z niemieckich muzeów. Butelka została znaleziona w grobowcu rzymskiego notabla w 1867 roku. Od lat toczy się dyskusja czy otworzyć butelkę i zbadać jej zawartość.

 

Ile kosztowała najdroższa butelka wina?

 

Najdroższa butelka wina na świecie kosztowała 225 tysięcy dolarów, choć wcale nie została sprzedana. Pod koniec XX wieku kupiec William Sokolin chciał sprzedać Chateau Margaux z 1787 roku za pół miliona dolarów. Wino o nadzwyczajnej wartości zabrał ze sobą do restauracji, gdzie miała zostać sprzedana. Nieuważny kelner stłukł butelkę wina. Na szczęście trunek został wcześniej ubezpieczony. Kupcowi zostało wypłacone 225 tysięcy dolarów odszkodowania w ramach poniesionej straty.

 

 

Wino jest jeszcze ciekawsze, niż wydaje się to na pierwszy rzut oka. Zachęcamy do próbowania wielu rodzajów oraz odkrywania nowych smaków. Warto, aby trunek o takiej historii i tylu interesujących faktach znalazł się w Twoim kieliszku. Nie wiesz co wybrać? Odwiedź zakładkę ze sklepem, zadzwoń lub wyślij wiadomość e-mail. Zapraszamy również na nasze media społecznościowe.