header
sizer

Charakterystyka win gruzińskich 20 stycznia 2023

Gruzja nie jest oczywistym wyborem, jeśli chodzi o najpopularniejszy kraj związany z winem. Wiele osób może jednak nie wiedzieć, jak długa i bogata historia cechuje ją w zakresie produkcji tego trunku. Mówi się nawet, że właśnie tam narodziła się idea winiarstwa – dowody na to sięgają nawet 8 tysięcy lat p.n.e. Ówcześni mieszkańcy Kaukazu dostrzegli, że pozostawiony na zimę sok z winogron zmienia swoje właściwości i postanowili to wykorzystać.

Dużą rolę odegrało gliniane naczynie zwane kwevri. Szacuje się, że zaczęto go używać 4 tysiące lat p.n.e. Było ono napełniane sokiem, nakrywane drewnianą pokrywką i umieszczane pod ziemią na około pół roku, a niekiedy nawet na kilkadziesiąt lat. Ten starożytny sposób wytwarzania win znany jest do dziś, a w 2013 roku został nawet wpisany na listę Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości UNESCO. Gruzińskie winiarstwo słynie też z niezwykłej kultury upraw, którą cechuje dbałość o winorośl, procesu produkcji i samej degustacji. Co jeszcze warto wiedzieć o winie z tego kraju?

Co wyróżnia gruzińskie wino?

Na tle innych krajów winiarskich Gruzję wyróżnia wyjątkowy, zróżnicowany klimat. Znajduje się tam wiele rodzajów gleby i różnorodna topografia: od wilgotnych terenów przybrzeżnych po bardziej surowe środowisko obszarów górskich. Państwo może poszczycić się też ponad 500 rodzimymi odmianami winorośli odmiennymi pod względem profilu smakowego i złożoności, przy czym obecnie jedynie 38 szczepów jest dopuszczonych do produkcji.

Wina gruzińskie są z reguły pełne i dojrzałe. Mają wyraźnie wyczuwalne taniny, dosyć dużą kwasowość oraz intensywne aromaty. W porównaniu do win z innych krajów są średnio treściwe lub cięższe. Ponadto zbiory winogron w Gruzji zaczynają się pod koniec lipca i mają miejsce nawet 4 razy w roku. Pierwsze, green harvest, odbywają się na przełomie lipca i sierpnia, natomiast kolejne we wrześniu i w październiku. Oprócz tradycyjnego sposobu wytwarzania wina Gruzini wykorzystują również metody europejskie uwzględniające użycie specjalnego sprzętu z możliwością regulacji temperatury, tworząc dzięki temu wina półwytrawne, półsłodkie czy różowe.

Gruzja – regiony winiarskie

Gruzja dzieli się na pięć regionów winiarskich, do których należą Kachetia, Kartli, Imeretia, Racha-Lechkhumi i Wybrzeże Czarnomorskie. Dzięki unikalnej charakterystyce każdy z nich zapewnia inny rodzaj wina. Najważniejszym punktem na mapie gruzińskiego winiarstwa jest Kachetia. Właśnie tam powstaje ok. 70% krajowej rocznej produkcji wina. Według legendy mieszkańcy i winorośl „narodzili się z ziemi” w tym samym czasie. Uprawy zajmują tam rozległe tereny i sięgają szczytów Wysokiego Kaukazu. Niemal każdy mieszkaniec posiada tam swoją piwniczkę – marani, która jest spiżarnią z domowymi winami.

Kachetię cechuje suchy kontynentalny klimat, przez co słynie z mocnych czerwonych win o dużej zawartości garbników. W Kartli, regionie z łagodną temperaturą, powstają głównie lekkie wina białe o umiarkowanej kwasowości. Imeretia z uwagi na wysoką wilgotność produkuje z kolei wytrawne wina białe i musujące o wyraźnej kwasowości. Racha-Lechkhumi ma najmniejszą powierzchnię, jednak jest uznawany za prestiżowy i niezwykle malowniczy. Stamtąd pochodzi wino gruzińskie półsłodkie i słodkie – zarówno czerwone, jak i białe. W ostatnim regionie pod nazwą Wybrzeża Czarnomorskiego kryją się cztery prowincje: Megrelia (Samegrelo), Guria, Adżaria (Adjara) i Abchazja (Abkhazia). Spotyka się tam głównie czerwone winogrona Ojaleshi, różaną odmianę Chkhaveri czy Colikauri.

Najpopularniejsze szczepy gruzińskich winorośli

W Gruzji unika się uprawiania komercyjnych międzynarodowych gatunków winorośli. Produkcja win opiera się na rdzennych szczepach, z których największe znaczenie mają dwa: Rkatsiteli (białe) i Saperavi (czerwone). To one mogą poszczycić się światową sławą oraz najważniejszą pozycją w kraju. Nazwę czerwonej odmiany tłumaczy się jako „barwnik” lub „farbować”, gdyż Saperavi to winogrono o ciemnym kolorze skórki i soku. Im ciemniejsza barwa, tym większej mocy nabiera trunek. Owoce zawierają też sporo cukru przy zachowaniu dość wysokiej kwasowości. Powstają z nich wina wytrawne, półsłodkie, słodkie i wzmacniane.

Rkatsiteli z kolei to odmiana odporna na zimno, której winogrona charakteryzuje wysoka kwasowość i zawartość cukru. Ma bogate aromaty dojrzałego jabłka, gruszki i owoców cytrusowych z nutami kwiatowymi oraz głęboko bursztynowy kolor. Wyróżnia się też dużą ilością polifenoli – nawet 6 razy większą od europejskich odpowiedników. Z Rkatsiteli wytwarza się wino gruzińskie półwytrawne, wytrawne, jak również słodkie wina wzmacniane. Do innych równie popularnych szczepów należą m.in. Mtsvani, Tsolikauri, Mujuretuli, Tavkveri czy Khikhvi. Dla osób chcących posmakować wina gruzińskie nasz sklep przygotował ich szeroki wybór w atrakcyjnych cenach. Każdy znajdzie wariant dopasowany do indywidualnych upodobań.

Gruzińska kultura picia wina

Wino w Gruzji jest nieodłącznym elementem każdej biesiady, czyli supry, podczas której często wznosi się toasty. Towarzyszące im przemowy trwają nawet kilka minut – bywa, że są to całe opowieści. Gospodarz, zwany tamadą, dba o porządek, samopoczucie gości, udzielanie głosu i udany przebieg spotkania. To on wyznacza też chwilę, w której wychyla się kieliszki – po słowie gaumardżos zaproszeni mogą wypić wino. Ważne, żeby do toastu wznieść pełny kielich i nie popijać w czasie rozmów.